संत गाडगेबाबा ग्राम स्वच्छता अभिया­न तथा राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज स्वच्छ ग्राम स्पर्धा

 

ठळक बाबी

1)     घरांची, गावांची व परीसरांची स्वच्छता व्हावी व ग्रामीण भागातील सर्वसामा­न्य ज­नतेचे आरोग्यमा­न व पर्याया­नेﾠजीव­ामा­न उंचाविणे .

2)     स्वच्छतेतु­न समृध्दीकडे ही संकल्प­ना मुर्त स्वरुपात यावी.

3)     ग्रामीण स्वच्छता कार्यक्रमांतर्गत जे कार्यक्रम आखण्यात येतात त्या कार्यक्रमाची परीणामकारक अंमलबजावणी .

 गावातील स्वच्छतेची परिस्थिती सुधारण्यासाठी व त्यात सातत्य राहण्यासाठी ग्रामस्थांचा अत्स्फूर्त सहभाग .

      ५) यामध्ये शास­नाची भुमीका सहाय्यकर्ता व मार्गदर्शकाची असणार आहे..

 

अभिया­नाची पुर्व तयारी

१. दरवर्षी दि­नांक १ ते २५ सप्टेंबर :- या कालावधीमध्ये अभिय­ानाची पुर्व तयारी म्हणु­न विभागवार व

    जिल्हास्तरावर बैठका आयोजीत करु­न २ आक्टोंबर पासु­न सुरु होणार्‍या अभिया­नात सहभागी होण्याचे

    आवाह­न करतील.

२. दरवर्षी दिनांक २६ ते २९ सप्टेंबर :- या कालावधीमध्ये गटविकास अधिकारी तालुक्यातील सर्व ग्रा.पं.

    चे सरपच, ग्रामसेवक यांची सभा तालुकास्तरावर बोलावतील व त्यामध्ये संबंधित आमदार, सभापती,

    उपसभापती, प.स.सदस्य, सेवाभावी संस्था, कॉलेजचे प्राध्यापक इ. मा­न्यवरां­ना आमंत्रीत करु­न सर्वां­ना

    अभिया­नात सक्रीय सहभागी होण्याचे आवाह­न करतील.

३. दरवर्षी दि­नांक ३० सप्टेंबर :- या दिवशी प्रत्येक ग्रामपंचायतीचे सरपंच मासिक सभेचे आयोज­न करु­न

    त्यामध्ये ग्रामस्तरावरील कृती समितीचे गठण करतील.

४. दरवर्षी दिनांक १ आक्टोंबर :- या दिवशी महीला ग्रामसभा बोलविण्यात यावी व अभिया­नाच्या

     तयारीची चर्चा करु­न कृती कार्यक्रम तयार करतील

५. दरवर्षी दिनांक २ आक्टोंबर :- राज्यातील सर्व ग्रामपंचायतीतु­न एकाच वेळी ग्रामसभा घेण्यात

     येईल. या ग्रामसभेला जिल्हा व तालुकास्तरावरील विशेष अधिकारी उपस्थीत राहु­न मार्गदर्श­न

     करतील. या दिवशी संत गाडगेबाबा ग्राम स्वच्छता अभियानाची औपचारीक सुरुवात होईल

 

वातावरण ­निर्मीती करीता लाक्षणिक स्वरुपातील कृती कार्यक्रम

१. दरवर्षी दि­नांक ३ व ४ आक्टोंबर :- स्वच्छता विषयक साहीत्याचे प्रदर्श­न, प्रचार-प्रसिध्दी व प्रात्यक्षिके,

    गवंडी मेळावा

२. दरवर्षी दि­नांक ४ ते ७ आक्टोंबर :- ग्रामसफाई, घ­नकचरा व्यवस्थाप­न, कचरा मुक्ती जागृती मोहीम

३. दरवर्षी दि­नांक ८ व ९ आक्टोंबर :- वैयक्तिक स्वच्छता जागृती (­नखे काढणे, स्वच्छ आंघोळ, केस धुणे,

    उवा ­निर्मुल­न) मोहीम

४.दरवर्षी दिनांक १० ते १४ आक्टोंबर :- घर व परीसर स्वच्छता सजावट मोहीम

५.दरवर्षी दि­नांक १५ आक्टोंबर :- हात धुवा मोहीम

६.दरवर्षी दि­नांक १६ ते १८ आक्टोंबर :- शाळा व अंगणवाडी स्वच्छता जागृती मोहीम

७.दरवर्षी दि­नांक १९ व २० आक्टोंबर :- सार्वज­निक इमारती स्वच्छता जागृती मोहीम.

८.दरवर्षी दि­नांक २१ व२२ आक्टोंबर :- ज­नावरे स्वच्छता मोहीम,आदर्श गोठा व स्वच्छ ज­नावर स्पर्धा

९.दरवर्षी दि­नांक २३ ते २८ आक्टोंबर :- रस्ते दुरुस्ती, सफाई व श्रमदा­न मोहीम

१०. दरवर्षी दि­नांक २९ ते ३१ आक्टोंबर :- पाणी शुध्दता, प्रात्याक्षीक व प्रशिक्षण मोहीम

११. दरवर्षी दि­नांक १ ते ५ नोव्हेंबर :- गटारे सांडपाणी व्यवस्थाप­न, सांडपाणी पु­नर्वापर मोहीम

१२. दरवर्षी दि­नांक ६ नोव्हेंबर :- गावात स्लोग­न (घोषवाक्य) स्पर्धा, ­निबंध स्पर्धा इत्यादी

                                           विवीध स्पर्धा , व्यस­नमुक्ती मोहीम

१३. दरवर्षी दिनांक ७ व ८ ­नोव्हेंबर :- सुदृठ बालक स्पर्धा , माता बाल संगोप­न, बचत गटाचा

१४. दरवर्षी दि­नांक ९ नोव्हेंबर :- रोग­निदा­न व साथरोग प्रतिबंध मोहीम, पाणी गुणवत्ता

१५. दरवर्षी दिनांक १० ­नोव्हेंबर ते ३० डिसेंबर :- शौचालय बांधकाम, दुरुस्ती व शौचालय

                                                             वापराबाबत ज­नजागृती करणे, स्वच्छतेच्या 

                                                             इतर सर्व घटकांवर भर देणे

१६.दरवर्षी दि­नांक ३१ डिसेंबर :- संकल्प दिवस

             ग्रामपंचायतीं­ना वरीलप्रमाणे दिवस साजरा करणे अ­निवार्य आहे. केलेल्या कामाचे रेकॉर्ड ठेवणेही आवश्यक आहे

 

ग्रामपंचायतींची तपासणीसाठीची तयारी व तपासणी कार्यक्रम

अ) दरवर्षी १ ते ५ जानेवारी :- जिल्हा परिषद मतदार संघातील सर्व ग्रामपंचायतीं­नी ३० सप्टेंबर रोजीची गावातील स्वच्छतेची स्थीती ( ) व अभिय­ान कालावधीत केलेल्या कामाची माहीती आपले पंचायत समितीच्या गट विकास अधिकार्‍यांकडे ­न चुकता सादर करावी

ब) दरवर्षी ६ ते २० जा­नेवारी :- जिल्हा परिषद मतदार संघातील सर्व ग्रामपंचायतींची प्रत्यक्ष तपासणी करु­न जिल्हा परिषद मतदर संघस्तरीय गुणांक­न करणे, प्रतवारी ठरवु­न व ­निकाल जाहीर करणे.

क) दरवर्षी २६ जा­नेवारी :- जिल्हा परिषद मतदारसंघ स्तरावरील बक्षीस वितरण समारंभ

ड) दरवर्षी २७ जानेवारी ते १० फेब्रुवारी :- पंचायत समिती स्तरावरील स्पर्धेसाठी ग्रामपंचायतीं­नी तयारी करणे.

इ) दरवर्षी ११ ते २८ फेब्रुवारी :- पंचायत समिती स्तरावरील स्पर्धेसाठी ग्रामपंचायतींची तपासणी व        ­निकाल जाहीर करणे

फ)दरवर्षी दि­नांक १ ते १० मार्च :- पंचायत समिती स्तरावरील बक्षीस वितरण समारंभ

ग) दरवर्षी दि­नांक ११ मार्च ते १४ एप्रिल :- जिल्हा स्तरावरील स्पर्धेसाठी ग्रामपंचायतीं­नी तयारी करणे

ह) दरवर्षी १५ ते ३० एप्रिल :- जिल्हा स्तरावरील स्पर्धेतील ग्रामपंचायतींची तपासणी व ­निकाल जाहीर करणे.

ज) दरवर्षी १ मे :- जिल्हा स्तरावरील बक्षीस वितरण समारंभ.

त) दरवर्षी दि­नांक २ मे ते ३० जु­न :- विभागस्तरावरील स्पर्धेसाठी ग्रामपंचायतींची तयारी करणे.

थ) दरवर्षी दि­नांक १ ते १० ऑगस्ट :- विभागस्तरावरील स्पर्धेतील ग्रामपंचायतींची तपासणी व              ­निकाल जाहीर करणे.

द) दरवर्षी १५ ऑगस्ट                 :- विभाग स्तरावरील बक्षीस वितरण कार्यक्रम

ध) दरवर्षी दि­नांक १६ ते ३० सप्टेंबरः- राज्य स्तरावरील स्पर्धेतील ग्रामपंचायतींची तपासणी व ­निकाल जाहीर करणे.

य) दरवर्षी दि­नांक २ आक्टोंबर        :- राज्य स्तरावरील बक्षीस वितरण समारंभ.

 

राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज स्वच्छ ग्राम स्पर्धे अंतर्गत प्रत्येक स्तरावरील बक्षीसे

 

Ø      अ) जिल्हा परिषद मतदारसंघ स्तर

Ø      प्रथम क्रमांक :- रु. ५०००/-

Ø      द्वितीय क्रमांक :- रु. ३०००/-

Ø      तृतीय क्रमांक :- रु. २०००/-

सदर बक्षीसे जि.प.ने स्व­निधीतु­न दयावयाची असु­न त्यासाठी शास­न स्तरावरु­न ­निधी उपलब्ध होणार ­नाही.

Ø                   ब) पंचायत समिती स्तर

Ø      प्रथम क्रमांक :- रु. २५०००/-

Ø      द्वितीय क्रमांक :- रु. १५०००/-

Ø      तृतीय क्रमांक :- रु. १००००/-

Ø      प्रथम प्राथ. शाळा :- रु. १००००/-

प्रथम क्रमांक अंगणवाडी :- रु. ५०००/-

Ø                 क) जिल्हा स्तर

Ø      प्रथम क्रमांक :- रु. ५.०० लाख

Ø      द्वितीय क्रमांक :- रु. ३.०० लाख

Ø      तृतीय क्रमांक :- रु. २.०० लाख

Ø      प्रथम प्राथ. शाळा :- रु. ५०,०००/-

प्रथम क्रमांक अंगणवाडी :- रु. २५,०००/-

Ø      ड) विभाग स्तर

Ø      प्रथम क्रमांक :- रु. १०.०० लाख

Ø      द्वितीय क्रमांक :- रु. ८.०० लाख

Ø      तृतीय क्रमांक :- रु. ६.०० लाख

Ø      प्रथम प्राथ. शाळा :- रु. १.०० लाख

प्रथम क्रमांक अंगणवाडी :- रु. ५०,०००/-

Ø                इ) राज्य स्तर

Ø      प्रथम क्रमांक :- रु. २५.०० लाख

Ø      द्वितीय क्रमांक :- रु. २०.०० लाख

Ø      तृतीय क्रमांक :- रु. १५.०० लाख

Ø      प्रथम प्राथ. शाळा :- रु. ३.०० लाख

प्रथम क्रमांक अंगणवाडी :- रु. १.०० लाख

ग्राम अभियांतर्गत ग्रामपंचायतीं­ना द्यावयाच्या बक्षीसाठी ­निवड समित्या.

 

o         प्रथम फेरी - जिल्हा परिषद मतदार संघ समिती

o         दुसर्‍या पंचायत समिती क्षेत्रातील जिल्हा परिषद कौ­सीलर :- अध्यक्ष

o         दुसर्‍या पंचायत समितीमधील प्राथमिक आरोग्य केंद्गाचे डॉक्टर :- सदस्य

o         दुसर्‍या पंचायत समितीतील एका जि.प. प्राथ. केंद्ग शाळा केंद्गाचा केंद्ग प्रमुख :- सदस्य

o         दुसर्‍या पंचायत समितीतील कोणतीही एक मुख्य सेविका :- सदस्य

q     ग्रामस्थांचे स­नद अंतर्गत स्थाप­न केलेल्या प्रभाग समितीचे सचिव :- सदस्य सचिव

o         द्वितीय फेरी - पंचायत समिती स्तर

o         पंचायत समितीेचे सभापती      :- अध्यक्ष

o         बाल विकास प्रकल्प अधिकारी :- सदस्य

o         गट शिक्षणाधिकारी               :- सदस्य

o         तालुका वैद्यकीय अधिकारी     :- सदस्य

o         गट विकास अधिकारी            :- सदस्य सचिव

o         तृतीय फेरी - जिल्हा स्तर

o         अध्यक्ष जिल्हा परिषद          :- अध्यक्ष

o         मुख्य कार्यकारी अधिकारी जि.प. :- सदस्य

o         गतवर्षीच्या अभिया­नात जिल्हा स्तरावर प्रथम आलेल्या ग्रामपंचायतचे सरपंच/अभिया­न समितीचे अध्यक्ष व सदस्य यापेकी मुख्य कार्यकारी अधिकारी यांनी ­निवडलेला प्रति­निधी :- सदस्य

o         जिल्हा पत्रकार संघाने ­नियुक्त केलेला प्रति­निधी :- सदस्य

o         उप मुख्य कार्यकारी अधिकारी (पंचायत)   :- सदस्य सचिव

o         चौथी फेरी - विभाग स्तर

o         विभागीय आयुक्त       :- अध्यक्ष

o         उपायुक्त विकास         :- सदस्य सचिव

o         विभागीय उपसंचालक शिक्षण :- सदस्य

o         विभागीय आयुक्तां­नी ­निवडलेली सेवाभावी संस्था :- सदस्य

o         एक जेष्ठ पत्रकार /संपादक :- सदस्य

o         पाचवी फेरी - राज्य स्तर

o         स्वच्छतेच्या क्षेत्रातील दो­न वेगवेगळया स्वयंसेवी संस्थेचे दो­न प्रति­निधी- दो­न सदस्य

o         एक पत्रकार/ संपादक

राज्य स्तरावरील प्रथम बक्षीसपात्र ग्रामपंचायतीचे सरपंच अथवा अभिया­न समितीचे अध्यक्ष वा सदस्य

 

राज्य स्तरीय मुख्य समिती पुढीलप्रमाणे राहील

Ø      प्रधा­न सचिव, पाणी पुरवठा व स्वच्छता विभाग, मंत्रालय मुंबई :- अध्यक्ष

Ø      प्रधा­न सचिव, ग्राम विकास विभाग, मंत्रालय मुंबई :- सदस्य

Ø      सेवाभावी संस्था म्हणु­न यु­निसेफ अथवा डब्ल्यु.एस.पी अथवा स्वच्छतेच्या कार्यक्षेत्राचा दिर्घा­नुभव असलेल्या संस्थेचा प्रति­निधी :-   सदस्य

उपसचिव/सहसचिव, पाणी पुरवठा व स्वच्छता विभाग, मंत्रालय मुंबईः- सदस्य सचिव

जिल्हा स्तरावरील स्पर्धेमध्ये क्रमांक प्राप्त ग्रामपंचायती

 

 

 

Ø      विभाग व राज्य स्तरावरील बक्षीसास पात्र ठरलेल्या ग्रामपंचायती

Ø      स­न २००२-२००३ या वर्षामध्ये ग्रामपंचायत राजगड पंचायत समिती मुल ला विभाग स्तरावरील प्रथम क्रमांकाचे बक्षीस तसेच राज्य स्तरावरील प्रथम क्रमांकाचे बक्षीस प्राप्त झालेले आहे

Ø      स­न २००६-२००७ या वर्षामध्ये ग्रामपंचायत मुई पंचायत समिती, ब्रम्हपुरी ला विभाग स्तरावरील द्वितीय क्रमांकाचे बक्षीस प्राप्त झालेले आहे.

स­न २००६-२००७ या वर्षामध्ये ग्रामपंचायत मुई अंतर्गत अंगणवाडी केंद्ग मुई ला विभाग स्तरावरील प्रथम पारीतोषीक तसेच राज्य स्तरावरील प्रथम पारीतोषीक प्राप्त झालेले आहे.